Aybəniz

163 Baxış

aybenizMüşfiq XAN

 

Aybəniz

hekayə

Yatdığım divandan sürüşüb ağzıüstə yerə düşəndə ayıldım. Əslində, mənimki düşmək deyildi, elə bil, kimsə qəsdlə götürüb yerə çırpmışdı.

 

Nə isə, məsələ zatən bunda deyil. Hirsimi soyutmaq üçün iş otağıma gəlib kirilcə yazılmış, saralmış kitab qalaqlarının arxasında gizlətdiyim siqaret qutusunu (#SİQARETƏ YOX!)  axtarmağa başladım. Çox çəkmədi, tapdım. Sakitləşməkçün axmaq çıxış yolu idi. Qutunu açmadan əzib yerinə tulladım.

 

“Darvazamızı fələk döyüb” – səbəbini çözə bilmədən elə hey bu sətri mızıldanırdım. Amma indi hava çox sakit idi. Gecə yasa batmışdı. Heç hava da yox idi. Boğulurdum. Həmişə ikisini içdiyim “nescafe tünd” paketinin bu dəfə dördünü açıb fincana boşaltdım.

 

Fikrim lap yaxındaydı. Hiss edirdim ki, lap ovcumun içindədi. Barmaqlarımı əyib qələmi tutmağa ürək eləmirəm. Ayağa qalxıb otağın qapısını bağlayacam, ovcumu açacam, fikirlərimə azadlıq verəcəm və yazmağa başlayacam.

 

Otağın çıxışındayam. Heyf. Necə olub ki, indiyə qədər fərqinə varmamışam. Otağımın qapısı yox imiş.

 

İndi dəvəsi ölmüş ərəbə daha çox bənzəyirəm. Qələm əlimdədi. Rahatam. Fikirlərim kor kəpənək kimi başıma fırlanırlar. Otağın qapısız olduğunun fərqində belə deyillər.

 

Uzun bir hekayə görmüşəm, amma qısa yazmalıyam. Çünki yıxıldığıma görə çox əsəbiyəm. Bir şey deyim…  Bilirsiniz, əslində, insanlar heç vaxt özləri yıxılmırlar. Atalara inanmayın. Yuxunun təsirindən hələ də çıxa bilməmişəm. Köhnə hekayədir. Lap qədim…

 

Onda 93-cü il idi. Tarix dərslərində Xruşşovu lənətləyib səhərləri də dərsdən iki saat əvvəl çörək növbəsinə dayandığımız vaxtlardı.

 

Həmin gün təzə tökülmüş polad kimi qaynar çörəkləri maşından dükana yığmaq üçün Bayram əmiyə kömək edirdim. Gödəkboy, şişman və mehriban adamdı Bayram əmi. O da zəhmətimin qarşılığında çörək almağımçün məni dükana növbəsiz buraxırdı. Çörəkləri qucağıma yığıb dükana girəndə üzünə öyrəşdiyim satıcı Gülmira xalanın yerinə tanımadığım başqa bir qadınla rastlaşdım. Əslində, Gülmira iki işdə çalışırdı – gecə növbəsində çörək sexində xəmir yoğurur, səhərlərsə çörəkləri satırdı. Sonradan eşitdim ki, onu oğurluq üstündə işdən qovublar.

 

Yetimdar qadındı Gülmira. Ərsiz-başsız dörd uşaq böyüdürdü. Həyat yoldaşı Mübariz əmi Ağdamın boşaldığı gün şəhid olmuşdu. Hamımız, – “komandir”, – deyib çağırırdıq rəhmətliyi, indi olmasın. Pəhləvan kimi adamdı. Koroğlunu görmüş, komandiri görmüş. Lopa bığları zəhmli görünüşünü tamamlayırdı. Fürsət tapan kimi bizə qoşulub futbol oynayırdı. Məni çox istəyirdi…

 

Gülmira xalanı hərəkətinə görə qınamasam da, ürəyimdə onnan küsmüşdüm. Gətirdiyim axırıncı qucaqdolu çörəkləri piştaxtanın üstünə yığıb pulu götürmək üçün əlimi topuğuma zorla çatan şalvarımın sol cibinə saldım. Çünki qalan ciblərim artıq iki-üç il idi ki, aşsüzənə dönmüşdü. Daha doğrusu, yox olmuşdu. Hərdən soyuq havada özümü sındırmayıb hər iki əlimi ciblərimə salanda, sağ əlim bədənimə toxunurdu. Diksinirdim. Amma bu dəfə daha bərk diksindim. Məgər çörəkpulunu sol əvəzinə sağ cibimə qoyubmuşam. Yeni satıcı qaşqabağını töküb, – “kömək etsən də, pulsuz çörək verə bilməyəcəm sənə”, – deyəndə dükanda dayanmayıb çölə qaçdım.

 

Məktəbdə dərsin başlamasına yarım saat qalana qədər həmin manatlıqları axtardım. Çörək dükanı ilə evimizin döngəsinə çatanacan gəldiyim bütün yolu qarış-qarış gəzdim. Manat-filan yox idi… Qonşumuz Aslan əmi dadıma çatdı. Adəti üzrə küçədə əkdiyi söyüdləri suvarırdı:

– Nə axtarırsan, bala, bayaqdan?

Səksənib başımı qaldırdım:

– Hə, sizsiniz, Aslan əmi. Sabahınız xeyir.

– Sabahın xeyir, qardaşoğlu. Nə girinc qalıbsan bir saatdı?

– Pul axtarıram.

Şaqqanaq çəkib güldü:

– Hansı axmaq indiki zamanda pul itirər ki, sən də tapasan?!

Qulaqlarımın ucuna qədər qızardığımı hiss elədim:

– Çörəkpulunu itirmişəm, – mızıldandım.

– Yaxşı, axtarma day. Tapılmaz. Gəl, həyətə gəl, evdən birini verim.

– Yox, çox sağ olun. Mənə üç çörək lazımdı, – bunu deyib sivişib aradan çıxdım. Evə yox, birbaşa məktəbə getdim. Üzüm gəlmədi evə əliboş qayıtmağa. Heç çantamı da götürməyə getmədim. Necə olsa, Aslan əmi evə xəbər verəcəkdi.

 

Mən deyim beş, siz deyin on dəqiqə – ancaq keçmiş olardı. Məktəbin sakit həyətində birdən-birə haray-həşir qopdu. Tanış səsdi. Amma ağladığı üçün kim olduğunu tam kəsdirə bilmədim. Həm də kim idisə, hər gün düzülüb dərsdən əvvəl Azərbaycan himnini oxuduğumuz yerə doğru qaçırdı – mənə tərəf. Alçaq birmərtəbəli məktəb binasının tinini burulanda yanılmadığımı gördüm. Aybəniz idi. Əsmərbənizli Aybəniz. Uzun, xurmayı saçlarının ucundakı hörüklərində ağ bantları  heç vaxt xatirimdən getməyən o qız. İyirmi il sonra belə adını yazarkən  başqa söz tapa bilməyəcəyim qədər qəşəng idi. Elə birinci sinifdə, ilk dərs günündə yanımda oturanda da, – “sən çox qəşəngsən”,  –  demişdim. İki-üç gün keçməmiş yerimizi dəyişmişdilər. Sonra da məktub yazmışdım. Və həmin gündən bəri məndən uzaq dururdu. Ta ki, çörəkpulumu itirdiyim günə qədər.

Həmin hadisə yadıma düşəndə indi də məni gülmək tutur.

 

Aybəniz ağlaya-ağlaya üstümə qaçırdı. Özümü itirmişdim. Tərs kimi, ya da xoşbəxtlikdən erkən olduğu üçün məktəbin həyətində mənnən başqa heç kim yox idi. İki-üç addımlığıma çatanda hələ  də nə baş verdiyini anlamış deyildim. Pulumu itirdiyimə görə kefsizliyimə qorxu qarışıq nabələd bir hiss də əlavə olunmuşdu. Həmin an ağlıma gələn yeganə səbəb ötən gün dərnəkdə çəkdiyi əsgər rəsmini xəlvəti götürüb özümlə evə aparmağım idi. Əslində, bir az böyüyüb o əsgər kimi olacağımı xəyal etmişdim. Sadəcə, Aybənizin görmək istədiyi əsgər.

 

Dünən rəsmi götürəndə sinif yoldaşlarımızdan ikisi görmüşdü. Təkcə onlar xəbər verə bilərdilər. Daha doğrusu, Tünzalə. Çünki Aybənizlə qonşu olan o idi. Xəbər vermişdi və Aybəniz elə bu gün  mənnən əvəz çıxmaq üçün  məktəbə tez gəlmişdi. Bilirdi ki, evimiz məktəbə yaxındı. Hər gün hamıdan əvvəl məktəbin həyətindəki bağçada xortdayıb bitirəm.

Bu kiçik süjeti quranda Aybəniz artıq mənim bir addımlığımdaydı. Quruyub qalmışdım. Rəsm-zad nə gəzirdi?! Çantam da evdəydi.

 

Bir addım dala çəkildim. Qaçıb aradan çıxacaqdım. Onsuz da bu gün mənimki gətirməmişdi. Zəhrimara qalsın hər şeyi. Qaçsaydım, çata bilməyəcəkdi. İdman dərslərində mənnən həmişə geri qalırdı. Amma təkcə mənnən. Çünki Aybəniz çox sağlam qızdı. Bəlkə də atası hərbçi olduğuna görəydi. Nə bilim. Amma mən də fərsiz deyildim o vaxtlar. “Uşu-çay”, – deyə idman növü var. İkinci sinifdən ora yazılmışdım və artıq beş il idi ki, məşğul olurdum.

 

Gözucu Aybənizin əllərinə baxdım. Fikri ciddi idisə, məni cəzalandıracaqdısa, əlində çaylaq daşı olmalıydı. Bu bizim rayonda adət idi. Yəni kimisə daşla vurmaq. “Lopatka”, yaxud balta ilə deyil, məhz çaylaq daşı ilə.

 

Gözümü qırpmağa macal verməmiş Aybənizlə burun-buruna gəldik. Bütün ömrüm boyu unuda bilməyəcəyim hadisə də elə o an  baş verdi. Qız qəfil boynuma sarıldı.Çox qorxmuş olmalıydı. Tir-tir əsirdi. Yumşaq nəyinsə ayağımın altına düşdüyünü hiss elədim. Çörəyin kənarı idi – ən dadlı yeri. Aybənizin ovuclarından tökülmüşdü.

– Məktəbdə yemək üçün çörək gətirmişdim, – deyib kəsik-kəsik iç çəksə də, hələ də heç nə başa düşə bilməmişdim.

Bunu deyib gözlərimi döydüyümü görüncə, tələsik əlavə elədi:

– Yolda yekə bir it dalımca düşdü. Az qalsın parçalayacaqdı. Təkcə bu qaldı. Baaax, – əyilib yerə düşən tikəni götürdü. – Qalanını ona atdım. Əl çəkmədi. Dalımca bura qədər gəldi, – birnəfəsə izah edib təzədən hönkürtü ilə ağlamağa başladı. Və bu dəfə daha ürəkdən sarılmışdı mənə. Qucaqladım:

– Ay ağılsız, it çörəyi sevmir.

– Bəyəndin? – gülümsədi.

– Nəyi?

Əsgəri, – bir az sakitləşmişdi. Bic-bic qımışdı.

– Çox qəşəng idi.

– Dünən sən onu çantamdan götürəndə görmüşdüm ee mən.

Elə şirin gülürdü ki!

 

Aybəniz…

 

İllər keçdikcə dönə-dönə fərqinə vardım ki, həyatımda Aybənizlə bağlı hər şey elə o günkü boydaymış – bir qucaqlıq. Bir qucaqlıq gülümsəmə, bir qucaqlıq ağlama, bir qucaqlıq darıxmaq, bir qucaqlıq həsrət. Və bir də bir ömür yetim qalan qollar…

Biz həmin gün çörəyimizi itirmişdiksə də,  ölənə qədər xatırlayacağımız “birgə anlar” qazanmışdıq. İkimiz. Öz zəhmətimizlə. Allah Xruşşova irəhmət, ermənilərə lənət eləsin, inşəallah!

 

p.s. Həmin gün evə gələndə nənəm mənə danışdı ki, əslində, Gülmira balalarını saxlamaqçün, daha doğrusu, onların acınnan ölməməsiyçün hər dəfə gecə növbəsində çörək sexinnən qayıdanda xəmiri iki qoltuğunun arasında gizlədib evə gətirirmiş. Dörd uşağına yağsız kökə bişirə bilsin deyə…

 

 

 

 

 

 

 

Bölmə : Manşet, Nəsr, Ədəbiyyat
KÖŞƏ YAZARLARI
TOP 10