“Dünya” – Mahmud Tairin şeirləri…

100 Baxış

bb

Senet.az oxucularına Daşkənd Şərqşünaslıq İnstitutunun əməkdaşı Ziba Səlimovanın tərcüməsində tanınmış özbək şairi Mahmud Tairin şeirlərini təqdim edir. Mahmud Tahir 1952-c ildə Daşkənd şəhəri Parkənd rayonunda doğulmuşdur. Şairin bu günə qədər “Biz nə üçün görüşdük”, “Eşq nəşəsi”, “Haqqı tanıyaraq”, “Yüz dördlük” kimi şeirlər toplusunu nəşr olunmuşdur. Mahmud Tairə 2005-ci ildə “Özbəkistanın xalq şairi” adı verilmişdi. 

 

                   Dünya                                                    Dunyo

Hayali hur, aslı kullar var,                           Xayoli hur, o‘zi qullar bor,

Saksıdan çıkmaz çiçekler var,                     Tuvagidan tushmas gullar bor.

Kimler nelerden gurur duyar                       Kim nimadan etar iftixor,

Dünya seni anlamak çok zor.                     Dunyo seni tushunib bo‘lmas.

 

Baht gibi tatlı, gül gibi saf,                           Baxtdek shirin, guldek bokira,

Dersen, ona imren arkadaş                           Deysan unga havas qil jo‘ra,

Günah yoktur o işlememiş,                          U qilmagan gunoh yo‘q sira,

Dünya seni anlamak çok zor.                         Dunyo seni tushunib bo‘lmas.

 

Kimse demez kütük gül açmış,                     Hech kim demas, to‘nka gullabdi,

İmanını insafsız satmış,                                 Iymonini to‘nka pullabdi,

Suç onun değil şeytanındır,                             Ayb undamas shayton imlabdi,

Dünya seni anlamak çok zor.                         Dunyo seni tushunib bo‘lmas.

 

Bulduğundan kaybettiğin çok,                        Topganingdan yo‘qotganing ko‘p,

Çiçek değil taş attığın çok,                               Gul tutgandan tosh otganing ko‘p,

Yine göze sokar misin çöp                               Tokay ko‘zga soladursan cho‘p,

Dünya seni anlamak çok zor.                           Dunyo seni tushunib bo‘lmas.

 

Boş boşuna beklersen eğer,                            Kutgan odam kutaveradi,

Mutluluklar elinden çıkar,                                 Baxt yonidan o‘taveradi,

Ellerini sallayıp gider                                             Qo‘lin cho‘zib ketaveradi,

Dünya seni anlamak çok zor.                          Dunyo seni tushunib bo‘lmas.

 

Yüzü temiz, gönlü karalar                                Yuzi tiniq, ko‘ngli qoralar,

Sedakattan verip sedalar,                                   Sadoqatdan qilib sadolar,

Alkışlardan giyer çeyizler,                                 Olqishlardan kiyar sarpolar,

Dünya seni anlamak çok zor.                             Dunyo seni tushunib bo‘lmas.

 

Kime yelsin kime dumansın,                             Kimga yelsan, kimga to‘zonsan,

Gah pahalı, gah ucuzdursun,                             Buncha qimmat, buncha arzonzan,

Kaderime ne yazmıştırsın                                   Peshonamga nima yozgansan,

Dünya seni anlamak çok zor.                             Dunyo seni tushunib bo‘lmas.

               Razı et de git                                                   Rizo qilib ket

Rüyadaki servetten sofra dolmaz,                 Tushdagi boylikdan dasturxon to‘lmas,

Kim söyler sabrın sedasi çıkmaz,                 Kim aytar sabrni sadosi bo‘lmas,

Allah doğmamış, tek Allah ölmez,               Olloh tug’ilmagan, bir Olloh o‘lmas,

Gitsen kalanları razı et de git.                       Ketsang, qolganlarni rizo qilib ket.

 

Ömür bahçesinde gül var, diken var,             Har umr bog’ida gul bor, tikan bor,

Aşkı söylemeye dil var, sözcük var,             Izhori ishq uchun til bor, suxan bor,

Diken de kendine gurur duyar,                     Tikan ham o‘zidan qilar iftixor,

Gitsen güle canın feda et de git.                     Ketsang, gulga joning fido qilib ket.

 

Kan çeker akrabadan aslın ara,                   Qon tortar qondoshdan aslingni qidir,

Dört mevsim içinden mevsimin ara             To‘rt fasl ichindan faslingni qidir,

Ayna ne gönülden sen özün ara,                   Ko‘zgu ne, ko‘ngildan vaslingni qidir,

Gitsen getirmişi dua et de git.                       Ketsang, keltirganni duo qilib ket.

 

Varın budur, şükret, özden utanma,             Boring shu, shukr qil, o‘zdan orlama,

Yüz yılda el olmaz, yabana gitme,             Yuz yilda el bo‘lmas, yotga zorlama,

Bülbül mizban ise zağı çağırma                 Bulbul mezbon bo‘lsa, zog’ni chorlama,

Gitsen bir miskine vefa et de git.                Ketsang bir miskinga vafo qilib ket.

 

Ayağını uzat yorgana göre,                       Bo‘ylashsang, eng avval bo‘yingga qara,

Gönüller çok ey Mahmut, gülden temiz,   Dillar ko‘p ey Mahmud, guldan bokira

Ne süret, sirete hidayet iste,                       Suvratmas, siyratga hidoyat so‘ra,

Gitsen, bu dünyadan nur ol da git.         Ketsang bu dunyodan ziyo bo‘lib ket.

                 Sabır                                                                      Sabr

Haksızlık vücudun ezmiş olsa da,           Nohaqlik jismingni ezib tursa ham,

Gözyaşların nehir gibi olsa da,               Ko‘z yoshing diydangdan sizib tursa ham

Şeytan hep kanını içmiş olsa da,             Shayton qoning ichra qo‘zib tursa ham,

Rehmanin eteğin tuttuğun yeğdir,           Rahmonning etagin tutganing yaxshi,

Aydın günlerini beklemen yeğdir.           Yorug’ kunlaringni kutganing yaxshi!

 

Tatlı dille yılan yuvadan çıksa,             Yaxshi gapga ilon inidan chiqsa,

Kötü sözle bıçak kabıdan çıksa,           Yomon so‘zga pichoq qinidan chiqsa,

Eli kan olanlar dininden çıksa,              Qo‘li qon kimsalar dinidan chiqsa,

Acıman içinde tuttuğun yeğdir,           Alaming ichingg yutganing yaxshi,

Kötüden uzağa gittiğin yeğdir.             Yomondan sal nari ketganing yaxshi!

 

Akibet – canında büyümüş bir gül,       Oqibat- joningda ko‘kargan bir gul,

Cehalet – bedende şeytana bir kül,       Jaholat – jismingda shaytonga bir qul,

Geçmiş günlerini unutma asla               O‘tgan kunlaringni unutma butkul,

Gıptada kemale erdiğin yeğdir,           Havasda kamolga yetganing yaxshi,

Hasetten kendini koruman yeğdir.        Hasaddan o‘zni pok etganing yaxshi!

 

Bir defa yaşarsın eskiden malum,         Bir marta yasharsan, ko‘p qadim naql,

Gönül ışığıdır düşünce, bilim,               Ko‘ngil chirog’idir tafakkur, aql,

Saflıkta en önce kendini beğen,           Poklikda eng avval o‘zingga yoqqil,

Helal lokmayı yuttuğun yeğdir,             Luqmai halolni yutganing yaxshi,

Gönlünü kirlerden saklaman yeğdir.     Dilingdan g’uborni sitganing yaxshi.

 

Mahmut, dileğinde nur, ışık olsun,     Mahmud, tilagingda nur, chiroq yonsin,

Her sabah kalbinde iman uyansın,     Har tong yuragingda iymon uyg’onsin,

Mihrin ırmağına muhtaçlar kansın,     Mehring bulog’iga g’ariblar qonsin,

Her şeyin elinde tuttuğun yeğdir,      Boringni kaftingda tutganing yaxshi,

Dünyadan tamasız gittiğin yeğdir.     Dunyodan tamasiz o‘tganing yaxshi.

               Benzemez                                           O‘xshamas

Kaş kapaksız kaşa benzemez,             Qosh qaboqsiz qoshga o‘xshamas,

Tug’la asla taşa benzemez,                 Kesak aslo toshga o‘xshamas,

Her damla su yaşa benzemez,               Har tomchi suv yoshga o‘xshamas

Benzetmeden buluşmamıştır.               O‘xshatmasdan uchratmas ekan.

 

Güneş aydan önce yürüyor,                  Oftob oydan oldin yuradi,

Nehir saydan önce akıyor,                     Daryo soydan oldin yuradi,

At ta taydan önce yürüyor,                    Tulpor toydan oldin yuradi,

Açmasalar su akmamıştır.                     O’zani yo’q suv oqmas ekan.

 

Her yükünmüş büyük olamaz,               Har yukungan buyuk bo’lolmas,

Sultan sevse sevgili olmaz                     Sulton suysa, suyuk bo’lolmas,

Almas tutan belki baht tutmaz,             Olmos tutgan balki baxt olmas,

Gah bendeye baht bakmamıştır.          Goh bandaga baxt boqmas ekan.

 

Balta tutana cellat deme,                       Bolta tutsa jallod demagin,

Gözyaş görürsen feryat deme,               Ko’z yosh ko’rsang faryod demagin,

Ne gözüktüyse kanat tutma,                   Ko’ringanni qanot demagin,

Hain aldatmadan gün doğmamıştır.         Sotqin sotmay tong otmas ekan.

 

Evlat ata tuzun aklarsa,                            Farzand ota tuzin oqlasa,

Her bende ki kendin aklarsa,                     Har bir banda o’zin oqlasa,

Biz mutluyuz Rabbi’m isterse                   Biz baxtlimiz Xudo xohlasa,

Fakat kimse mut satmamıştır.                  Vale hech kim baxt sotmas ekan.

 

Yağ dileme yağmış yağmurdan             Yog’ tilama yoqqan yomg’irdan,

Taş da titrer ağır ağızdan,                      Tosh ham titrar so’zi og’irdan,

Mahmut bıktı artık dedikodudan          Mahmud to’ygan ming’ir-ming’irdan

Cennet’te çiyan hiç sokmamıştır.             Jannatda chayon chaqmas ekan.

ELEKTRON KİTABXANA
ustadejurnalyukle
USTAD / E-versiya
ustadejurnalyukle
KÖŞƏ YAZARLARI
TOP 10