Hələ dost itirən vaxtımız deyil

97 Baxış

letif

Lətif Şüküroğlu 

Tale üzünə çox az güldü onun. Körpəliyindən bəxti gətirməmişdi. Valideynləri ayrılmışdı. Bu taleni tanışlığımızdan əvvəl bölüşmüşdük. Bizim üçün “biri vardı, biri yox”.

Atası yeni ailəsi ilə Laçından uzaqda yaşayırdı. Anası da ikinci dəfə ailə qurmuşdu. Yeni olduqları qədər fərqli olan ailələri birləşdirən yalnız о idi. İki ailənin yeganə övladı.

Dostlar hərdən zarafatla qoşa valideynlərə görə ona bəxtəvərlik verirdilər. Darılmırdı, incimirdi. Heç eynini də pozmur, sadəcə,  gülümsəyirdi. Ancaq çox az adam ürəyində nələr keçirdiyindən xəbərdar idi. Qüruru uşaqlıqda içdən gələn ata sevgisinə nə qədər təşnə qaldığını dilə gətirməyə qoymurdu. Bu yaşantılar onu qapalı, yaxşı tanımayanların gözündə bir az təkəbbürlü etmişdi. Ancaq əslində hər şey tamam fərqliydi. Bəlkə ona görə “bəxtin gətirmişdi…” deyəndə gözlərinin dərinliyində illər uzunu qəlbində daşıdığı kədərin izləri sezilirdi. Bunu dostluğumuzun ilk illərində mən də görə bilməzdim.

Həqiqətsə çox sadə idi. Atalığı nə qədər yaxşı insan olsa da, doğma atanı əvəz edə bilməzdi. Bunu yalnız eyni taleni bölüşənlər bilər. Bəlkə sözlə ifadəsi mümkünsüz olan bu hisslərdəndi özünə qapılmağı, bir az adamayovuşmazlığı. Dünyaya, taleyə üsyanını təkəbbürü ilə boğması. Ögeyliyin ən acı qisməti hisslərini dilə gətirməkdən çox vaxt çəkinməkdir.

Uşaqlığı ilə bağlı bir əhvalat danışmışdı. Deyirdi ki, bir dəfə güclü yağış yağır, yer-göy gurlayır, aramsız şimşək çaxırdı. Mən bərk qorxurdum. Bədənim əsirdi, nə qədər çalışsam da, özümü ələ ala bilmirdim. Yorğanı bərk-bərk başıma çəkməyim də bir nəticə vermirdi. Astadan anamı çağırdım. Ancaq bilirdim  ki,  eşitsə də, atalığımın qorxusundan mənə cavab verməyəcək. Atalığımın qəti tapşırığı ilə mən tək yatırdım və yatağa girəndən sonra anamın yanıma gəlməsinə icazə verilmirdi. Bir neçə dəfə bu qaydanı pozduğuna görə, ona bərk acağı tutmuşdu. Buna baxmayaraq, yenə anamın səsimi eşidib gələ biləcəyi ümidi ilə çağırmaqda davam edirdim. Səsimi qaldırmaqdan da qorxurdum, çünki, buna görə cəzalandırıla bilərdim. Beləcə qorxudan titrəyə-titrəyə o ki, var ağladım. Təbiət də sanki mənə qarşı idi. Az qala səhərə qədər göy guruldayıb, şimşək çaxdı. Həmin gündən elə bil ürəyim boşalmışdı, insanlara nifrət edirdim. Daha doğma anama da inamım qalmamışdı. Tərk edilmiş, yetim uşaq olduğumu o günkü qədər heç vaxt dərindən hiss etməmişdim.

“Dərd çox, həmdərd yox”. Onun ürəyinin başında ögeylik adlı bir Damokl qılıncı asılmışdı. Bəlkə ürəyini də bu gizli dərdin zərbələri əsl qılınc kimi doğrayıb tökdü. Ömrünü yarıda qırdı. Tamam başqa dərdlərdən gözlənilən təhlükə ürəyini hədəf aldı, atam kimi. Ona da “bu ikinci infarktıdır, birini gizli keçirib”, dedilər. Onun da yarımçıq ömründə tibbi yanlışlıqların rolu olması şübhəsi qaldı.

Axır vaxtlarda ürəyinə yatanda az qala ilk dəfə ünsiyyət qurduğu insanla da hər şeyi – sevincini, kədərini bölməyə hazır idi. Görünür, ömrün sonunda taleyin ona yazdığı qismətdən qisas alırdı. Bir də, onu təkəbbürlü, hətta insafsızcasına kobud sayanların yanıldığını az qala nümayişkəranə göstərmək istəyirdi. Buna hərdən etirazın nəticəsi isə həmin tanış təbəssüm olurdu.

Uşaqlarına sevgisində əksər atalardan bəlkə də fərqlənmirdi. Ancaq sevgisini heç vaxt dilinə gətirməzdi. Hətta buna görə hərdən kimlərəsə soyuq görünürdü. Əslində övladları üçün hər şeyə hazır idi. Bunu mavi gözlərindəki gülüşdən, təbəssümündən bilirdim. Bir türk şərqisində deyildiyi kimi: “Hər şeyimi sana verdim, Yollarına canımı sərdim…”

Bu, sadəcə yumşaqlıq deyildi. Yaşadıqlarından doğan ehtiyat idi. Övladlarının qəlbinin bütöv olmasını istəyirdi. Ancaq tale bunu da çox gördü. Arzuları yanmçıq qaldı. Heç hərbi xidməti başa vurub yenicə işə düzəlmiş oğlunun ilk əmək haqqını da görmədi. Övlad qazancı yemək qismətində yoxmuş. Atam kimi.

O, tələbəlik illərimizin Co Dasseni, Alen Delonu idi. Dimitrov küçəsində dostlardan biri ilə kirayə qaldığı mənzilin nəinki pəncərələrindən, divarlarından da ətrafa fransız korifeyin nəğmələri süzülürdü. Bu musiqidəki qüssə, həzinlik ruhuna о qədər yaxındı ki. Bu yad dildə səslənənlər demək istədikləri idi. Bir az yaşa dolandan sonra eyni çalarlı doğma musiqinin dili ilə çatdırdıqları kimi. Qüruru başqa cür olmağa imkan vermədi. Ən sıcaq sözlərini sözsüz dedi.

Dimitrov küçəsi 75. Əslində bu ünvan tələbə dostların çoxuna doğmaydı. Sonuncu marşruta çatmayan, rayondan sovqat gözləyən, səhər erkən mərkəzdə hansısa ünvana getməli olan һәг kəs bu mənzildə gecələyə bilərdi. Ürəyi tənək dolması, plov, təmiz bal, qışın oğlan çağında təzə-tər qalmış meyvə istəyənlər də azı ayda bir dəfə bura üz tuturdular. İndi о ünvan da yaddaşlarda yaşayır. Dostumuz kimi…

Daha çox çiskinli, dumanlı, yağışlı havalarda dənizə baxmağı xoşlayırdı. Deyirdi: “Adamın hündür bir yerdə bağ evi ola, oturub pəncərədən saatlarla yağışa baxasan”. Bəlkə ruhuna hopmuş dağ havasının yanğısını yağış damlaları ilə soyutmaq istəyirdi? Məzarının ilk ziyarətində yağan ilk yağış  damcıları kimi. Uşaqları əmanət etməyə macal tapmadığı ömür-gün yoldaşı: “Qaldır başını, sevdiyin havadır”, dedi.

Bizi birləşdirən şeylər о qədər idi ki… Bizi ayıran isə qəfil ölüm oldu. Son vida şəklində başı üstündə əks olunan parça-parça buludlar yarımçıq arzuları kimi pərən-pərən düşüb. Sanki о buludların toqquşması bir azdan sevdiyi çiskinli, yağışlı, bəlkə də qarlı havaya dönəcək. Məzarına yağıb bu dünyada rahatlıq tapmayan qəlbini soyutmaqçün.

Tale ona olduğundan da artıq ata-anasına qəddar davrandı. Son mənzil yolçuluğunda arxasınca ağlayanlar arasında ömürlərinin ən ağır günlərini yaşayan, dünyanın әn çəkilməz dərdini çəkməyə məhkum valideynləri də vardı. Yaxşı ki, taleyin bu qəddarlığından bixəbər qaldı.

Mavi gözlərini xatırladan göylərə baxıram. Heç vaxt inanmayacağım yoxluğuna təsəlli kimi…

“Taleyin izləri” kitabından

Bölmə : Nəsr, Ədəbiyyat